Non scholae sed vitae discimus
Δεν διδασκόμαστε μόνο για το σχολείο, αλλά για τη ζωή
Το εκπαιδευτικό σύστημα μιας χώρας είναι ο καθρέφτης του μέλλοντός της. Η παιδεία (με την ευρύτερη και την πιο συγκεκριμένη της έννοια) έχει στόχο να βοηθήσει τους νέους του σήμερα ώστε να γίνουν πολίτες του αύριο. Οι ειδικοί λένε πως ένας καλός και διορατικός εκπαιδευτικός προετοιμάζει τους μαθητές του να μπορέσουν να ασχοληθούν με επαγγέλματα που ακόμη δεν υπάρχουν. Τέτοιος επιβάλλεται να είναι και ο προσανατολισμός του δικού μας εκπαιδευτικού συστήματος, μακροπρόθεσμος, με όραμα και με συγκεκριμένους στόχους οι οποίοι να άπτονται των ευρύτερων αλλαγών που παρατηρούνται στην κοινωνία μας.
Η πραγματικότητα είναι πως τα τελευταία χρόνια το αρμόδιο Υπουργείο της Παιδείας θέτει στόχους για κάθε σχολικό έτος, οι οποίοι μαρτυρούν μια τέτοια πρόθεση. Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι κατά πόσον το εκπαιδευτικό μας σύστημα (άψυχη και έμψυχη υποδομή) είναι σε θέση να δράσουν προς αυτή την κατεύθυνση και κατά πόσον το ίδιο το Υπουργείο (επιθεωρητές, ανώτεροι και ανώτατοι λειτουργοί) πιστεύουν πραγματικά στους στόχους που οι ίδιοι θέτουν και πόσο αποτελεσματικά μπορούν να τους προωθήσουν. Θα ήταν ευχή όλων, όσοι πιστεύουμε πραγματικά στην ανάγκη αλλαγής, ο σχεδιασμός να μην περιορίζεται στα εισαγωγικά-επιμορφωτικά σεμινάρια του Σεπτέμβρη, αλλά να συνοδεύει την εκπαιδευτική διαδικασία σε κάθε της βήμα.
Πρόθεσή μας δεν είναι να μηδενίσουμε την προσπάθεια που γίνεται για τομές στο εκπαιδευτικό μας σύστημα, αντιθέτως, όπως φαίνεται και από τα θέματα που μας απασχόλησαν σε προηγούμενα τεύχη, θεωρούμε πως έχουν γίνει σημαντικά βήματα κατά τη σχολική χρονιά που πέρασε. Πιστεύουμε όμως πως μπορούν να γίνουν πολύ περισσότερα.
Ο περσινός στόχος της χρονιάς για την καλλιέργεια κουλτούρας συμβίωσης βρίσκεται και φέτος στο σχεδιασμό του Υπουργείου και δεν είναι άσχετος με τον επίσης σημαντικό στόχο της πρόληψης και καταπολέμησης του κοινωνικού αποκλεισμού. Τα πιο πάνω θέματα απασχολούν την ευρύτερη κοινωνία και η ευαισθητοποίηση εκπαιδευτικών, μαθητών και γονιών μέσω δραστηριοτήτων, εκδηλώσεων και επιμόρφωσης, αποτελούν εχέγγυα για το μέλλον μας. Διότι, «ο άνθρωπος δεν είναι άλλο από το αποτέλεσμά της διαπαιδαγώγησής του» (Ιμμανουέλ Καντ).
Η παιδεία μας βρίσκεται αντιμέτωπη με πολλές προκλήσεις που δεν πρέπει να αγνοήσει, ούτε να θέσει στο περιθώριο για αργότερα. Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί το θέμα της εισδοχής φοιτητών στα κρατικά Πανεπιστήμια με κριτήριο τα GCEs, ζήτημα που απασχολεί τους εμπλεκόμενους φορείς κυρίως στο τέλος της σχολικής χρονιάς έτσι ώστε να μην υπάρχει η δυνατότητα εποικοδομητικού διαλόγου.
Μέσα από την ενότητα της Παιδείας επιδιώκεται η ανάπτυξη προβληματισμού και η ανταλλαγή απόψεων για τα ζητήματα που τίθενται. Κανένας δεν είναι και δεν πρέπει να μένει αμέτοχος στην προσπάθεια για ανανέωση του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Η κριτική μας, οι προτάσεις και οι ιδέες μας μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωσή του.
Συντακτική Ομάδα
Σεπτέμβριος 2009