Η παρούσα έκδοση συνεχίζει την παρουσίαση και ανάλυση θεματικών που άπτονται της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης. Το μάθημα των θρησκευτικών, η μεθοδολογία διδασκαλίας τους και οι εκπαιδευτικοί σκοποί του αποτελούν ζητήματα που απασχολούν το κυπριακό σχολείο και την εκπαιδευτική κοινότητα την τρέχουσα περίοδο. Κι αυτό δεν είναι τυχαίο αν προσεγγίσουμε το θέμα μέσα από ένα ευρύτερο φακό.
Υπήρξαν φορές που οι αλλαγές που συζητούνταν και επέρχονταν στο κυπριακό εκπαιδευτικό σύστημα, ήταν παρακολουθηματικού χαρακτήρα, συναρτώμενες με αυτές που λάμβαναν χώρα στο εκπαιδευτικό σύστημα της Ελλάδας. Όσο πιο πίσω επιχειρήσει να πάει κάποιος, τόσο πιο έντονα αποτυπώνεται η διασύνδεση των δυο συστημάτων, που μπορεί να εξηγηθεί και μέσα από την εξάρτηση της χώρας μας στην προμήθεια των σχολικών εγχειριδίων. Η επιχειρούμενη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και ειδικότερα η ανάγκη αναθεώρησης του μαθήματος των θρησκευτικών εγγράφεται εν μέρει στον ίδιο ορίζοντα κατανόησης.
Μια άλλη σημαντική παράμετρος που επηρεάζει τη συνολική θεώρηση της διδασκαλίας του μαθήματος των θρησκευτικών είναι οι σαρωτικές αλλαγές που παρατηρούνται στον κοινωνικό ιστό μας. Η Κύπρος σήμερα έχει ένα σαφώς διαφορετικό πρόσωπο σε σχέση με αυτό που είχε μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’90. Κι αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η μικρή και κλειστή νησιώτικη κοινωνία μας ανοίχτηκε στον κόσμο μέσα από τις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης και το μεταναστευτικό ρεύμα που συνεχίζει να εισρέει στον τόπο μας. Μια βόλτα στο ιστορικό κέντρο της Λευκωσίας είναι αρκετή για να αποτυπώσει την αλλαγή στην οποία αναφερόμαστε και τη δημιουργία πυρήνων νέων πολιτισμικών και θρησκευτικών κοινοτήτων.
Ένα σημαντικό στοιχείο που αναδεικνύεται και μέσα από τις παρεμβάσεις των αρθογράφων αυτής της ενότητας είναι η συνύπαρξη των διαφορετικών πίστεων. Κι εδώ, η πατρίδα μας έχει μια sui generis θέση στη συζήτηση, αφού τους τελευταίους αιώνες ο ορθόδοξος χριστιανισμός, όπως και άλλα χριστιανικά δόγματα συνυπάρχουν με το Ισλάμ, το οποίο έχει και το ίδιο διαφορετικές δογματικές και ιστορικές αποχρώσεις εντός του. Η ύπαρξη του Άλλου και μια μερική αποδοχή του αποτυπώνονται στη διασπορά των θρησκευτικών μνημείων και των λατρευτικών χώρων σε όλο το νησί. Ταυτόχρονα όμως, υπάρχει και μια προσπάθεια καταστροφής των χώρων αυτών, τα αίτια της οποίας δεν άπτονται του παρόντος σημειώματος.
Πώς συνδέονται όλα τα πιο πάνω με τη διδασκαλία των θρησκευτικών; Ποιος είναι ο ρόλος του μαθήματος σε ένα σύγχρονο σχολείο; Η Κύπρος φαίνεται να αντιμετωπίζει μια ενδιαφέρουσα πρόκληση και η συνισταμένη των απαντήσεων που επιχειρούν να δώσουν οι εκπαιδευτικοί που φιλοξενούμε στις επόμενες σελίδες φαίνεται να κινείται προς την κατεύθυνση της ανάγκης για ριζική αλλαγή στις κρατούσες αντιλήψεις για το μάθημα. Το πιο σημαντικό κομμάτι τους, κατά την άποψή μας, είναι ότι τα θρησκευτικά δεν μπορούν να είναι ένα κήρυγμα μισαλλοδοξίας αλλά πρωτίστως αποδοχής του Άλλου.
Συντακτική Ομάδα
Μάιος 2009