Ένας βάσιμος φόβος των Κυπρίων, όπως εμφανίστηκε και κατά την περίοδο που προηγήθηκε των Δημοψηφισμάτων, είναι ότι τα οικονομικά βάρη της λύσης θα είναι τέτοια που θα καταστρέψουν το οικονομικό μέλλον της «Ενωμένης Ομόσπονδης Κύπρου». Ειδικότερα, προβλήθηκε και προβάλλεται ακόμη ανάμεσα στους Ε/Κ ότι είναι αυτοί που θα επιβαρυνθούν, κατά το μεγαλύτερο του μέρος, το κόστος που θα συνεπάγεται η επίλυση του Κυπριακού, δεδομένης της διαφοράς που παρουσιάζεται στο επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης των δύο κοινοτήτων.
Ενδεικτικά, προβλήματα που επικρέμμονται ως «δαμόκλειος σπάθη» πάνω από την προοπτική της επανενωμένης Κύπρου, αποτελούν το τεράστιο κόστος που θα συνεπάγεται η επιστροφή των προσφύγων, με την ανοικοδόμηση των περιουσιών τους και η δημιουργία ευρύτερα των αναγκαίων υποδομών για την επανεγκατάσταση τους, αλλά και συνεπακόλουθα το κόστος επανεγκατάστασης αυτών που θα φύγουν για να λάβουν πίσω τις περιουσίες τους οι νόμιμοι ιδιοκτήτες και η χρηματοδότηση της επιστροφής στην Τουρκία του όποιου αριθμού εποίκων τελικά συμφωνηθεί. Δεν μπορούμε να παραβλέψουμε επίσης, το καίριο ζήτημα της αποζημίωσης των περιουσιών που δε θα επιστραφούν στους νόμιμους Ε/Κ και Τ/Κ ιδιοκτήτες τους, με ποσά που θα αντιστοιχούν στην πραγματική αξία τους μετά τη λύση.
Η οικονομική πτυχή του Κυπριακού είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το «περιουσιακό», τουτέστιν το δικαίωμα των προσφύγων ένθεν και ένθεν να επανακτήσουν και να διαχειριστούν τις περιουσίες τους. Η σημασία του για τη μετά τη λύση οικονομία του κράτους, καταδεικνύεται και από τον τεράστιο αριθμό των ιδιωτικής ιδιοκτησίας τεμαχίων, τα οποία θα πρέπει να επιστραφούν, ανταλλαγούν ή αποζημιωθούν.
Σύμφωνα με τα επισήμως καταγεγραμμένα στοιχεία, η έκταση της ιδιωτικής ακίνητης ιδιοκτησίας Ε/Κ στο Βορρά ανέρχεται στις 1,450,000 σκάλες, ενώ αντίστοιχα των Τ/Κ στο Νότο φτάνει τις 430,000 σκάλες. Ως εκ τούτου, το τεράστιο κόστος της μετεξέλιξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στο κοινό πλέον, ομοσπονδιακό κράτος, είναι προφανές. Ταυτόχρονα όμως, αναδεικνύονται και οι θετικά μακροοικονομικά αποτελέσματα που συνεπάγεται η ιδιωτική διαχείριση των κεφαλαίων που θα απελευθερωθούν με την επίλυση του περιουσιακού αλλά και που ευρύτερα θα προκύψουν, ως αποτέλεσμα της άρσης των περιορισμών στην οικονομία, τους οποίους επέβαλε η κατοχή και η συνεχιζόμενη διαίρεση του νησιού.
Από τα προηγούμενα στοιχεία γίνεται κατανοητό ότι το κεφάλαιο που αφορά τις περιουσίες των προσφύγων αποτελεί ένα από τα πλέον ακανθώδη και κρίσιμα στην ατζέντα των «απευθείας συνομιλιών». Η οριστική διευθέτηση - επίλυση αυτής της πτυχής του Κυπριακού είναι αναμφίβολα πολύ σημαντική, προκειμένου να τεθεί σε αναπτυξιακή τροχιά η ενωμένη οικονομία του ομόσπονδου κράτους αλλά παράλληλα και τα εχέγγυα για την εφαρμογή της συνολικής συμφωνίας επίλυσης του προβλήματος.
Για όλα αυτά επιβάλλεται, κατά την άποψη μας, ένας λεπτομερής οικονομικός στρατηγικός σχεδιασμός με σκοπό την οργάνωση ή δημιουργία όλων των αναγκαίων θεσμών, αλλά και για την χρηματοδότηση της λύσης πριν φτάσουμε στο χρόνο υλοποίησής της.
Ταυτόχρονα οι οικονομικοί σχεδιασμοί θα πρέπει να στοχεύουν στη σταδιακή σύγκλιση του βιοτικού επιπέδου Ε/Κ και Τ/Κ, μέσω της εκμετάλλευσης, στο μέγιστο δυνατό βαθμό, των προοπτικών και δυνατοτήτων που διανοίγονται στα πλαίσια μιας ενοποιημένης πλέον, οικονομίας. Μια τέτοια προσεκτικά σχεδιασμένη στρατηγική, αφενός θα οδηγήσει στην αποφυγή υπαρκτών κινδύνων για την οικονομία του τόπου και την ευμάρεια των κατοίκων του, αφετέρου θα καθησυχάσει το αίσθημα ανησυχίας που έντεχνα καλλιεργείται από πολιτικούς και άλλους κύκλους για την επόμενη μέρα της λύσης.
Μέσα από τη προεργασία της, ήδη από το περασμένο χρόνο συγκροτηθείσας, «ομάδας εργασίας για την οικονομία» έχουν τροχιοδρομηθεί διαδικασίες που να διευκολύνουν τους δύο ηγέτες στην αντιμετώπιση της οικονομικής πτυχής του Κυπριακού μέσα από τις «απευθείας συνομιλίες». Η θετική κατάληξη της συζήτησης ως προς αυτή τη πτυχή του προβλήματος, δε θα διευκολύνει απλώς την εξεύρεση λύσης αλλά θα βάλει γερές βάσεις στο οικοδόμημα της «Ενωμένης Ομόσπονδης Κύπρου». Κάτι τέτοιο θα θέσει τις απαραίτητες υποδομές ενός σύγχρονου κοινωνικού κράτους, το οποίο θα διασφαλίζει την κοινωνική ευημερία για όλους του πολίτες του και ταυτόχρονα, με προσεκτικούς σχεδιασμούς μέσα στις σημερινές δύσκολες οικονομικές συνθήκες, θα επιφέρει τη θετική ώθηση στην οικονομία, στην οποία ευελπιστούμε.
Σε αυτά τα πλαίσια, μέσα από τις σελίδες του 3ου αυτού τεύχους του «Ρεύματος», πρόσωπα και από τις δύο κοινότητες δίνουν το δικό τους στίγμα στην εν εξελίξει διαδικασία για την επίλυση της οικονομικής πτυχής του κυπριακού προβλήματος.
Συντακτική Ομάδα
Μάιος 2009