Έχει αναλυθεί εκτενώς το φαινόμενο της βίας των γηπέδων. Όλοι συμφωνούμε σε ένα σημείο: ότι η βία είναι κοινωνικό φαινόμενο που μεταφέρεται στους αγωνιστικούς χώρους.
Γιατί όμως συμβαίνει αυτό;
α) Γιατί εκεί μαζεύεται πολύς κόσμος
β) Γιατί στο γήπεδο υπάρχει η αίσθηση της ατιμωρησίας
γ) Γιατί ο ένοχος κρύβεται εύκολα ανάμεσα στο πλήθος
δ) Γιατί υπάρχουν δυστυχώς κάποιοι να τον υπερασπιστούν και να τον καλύψουν
Όταν έχουμε πονοκέφαλο παίρνουμε μία ασπιρίνη, ΔEN παίρνουμε αντιβιοτικό!
Όταν έχουμε ενώπιόν μας το πρόβλημα της βίας των γηπέδων - η οποία εμφανίζεται βασικά για τους πιο πάνω λόγους - η καταπολέμησή της πρέπει να στοχεύει αυτούς ακριβώς τους τέσσερις λόγους. Πρέπει να βρούμε το κατάλληλο φάρμακο, τις κατάλληλες... ασπιρίνες! Για την ώρα βολευόμαστε με αντιβιοτικά που δεν μας λύνουν το πρόβλημα και που φυσιολογικά δεν μας απαλλάσσουν από τον «πονοκέφαλο» της βίας.
Μέτρα καταπολέμησης της βίας στους αγωνιστικούς χώρους:
1) Διώξεις χούλιγκανς
H δίωξη των χούλιγκανς είναι σίγουρα το πρώτο μέτρο που πρέπει να ληφθεί. Η καταστολή και η πρόληψη πρέπει να λειτουργήσουν παράλληλα και ταυτόχρονα για κάποιο χρονικό διάστημα μέχρι να είμαστε σε θέση να μπορούμε να έχουμε ασφαλή γήπεδα χωρίς την ανάγκη της καταστολής. Δυστυχώς έχει εμπεδωθεί η άποψη και η εντύπωση πως στα κυπριακά γήπεδα υπάρχει ατιμωρησία. Η άποψη αυτή τρέφει ακόμα περισσότερους χούλιγκανς. Είναι λοιπόν απαραίτητο κάποιοι από αυτούς να τιμωρηθούν. Είναι ακόμα πιο βασικό η τιμωρία τους να γίνει γνωστή στο ευρύ κοινό. Με τον τρόπο αυτό αφενός λιγοστεύουν οι χούλιγκανς, αφετέρου η δίωξή τους λειτουργεί ως πρόληψη για τους υπόλοιπους.
2) Έλεγχος οργανωμένων οπαδών
Στην Αγγλία με τα πολύ ισχυρά κλαμπ οπαδών, το μέτρο αυτό ήταν εξαιρετικής σημασίας στον υποδειγματικό περιορισμό του φαινομένου. H Αγγλία είναι αυτή τη στιγμή η χώρα - πρότυπο καταπολέμησης της βίας. Ήταν αυτή με το μεγαλύτερο πρόβλημα, πριν λάβει συγκεκριμένα μέτρα. Ένα από αυτά ήταν ο έλεγχος των οργανωμένων οπαδών. Αστυνομικοί υπό κάλυψη μπήκαν στις τάξεις των οπαδών και έγιναν μέλη των κλαμπ. Σε σύντομο χρονικό διάστημα ήταν σε θέση να ξέρουν πρόσωπα και πράγματα. Να προειδοποιήσουν για δυσάρεστα γεγονότα, για «ραντεβού βίας» που έδιναν οπαδοί αντίπαλων ομάδων. Αυτή τη στιγμή η αγγλική αστυνομία είναι σε θέση να γνωρίζει όλους τους χούλιγκανς, όλων των ομάδων απ’ έξω κι ανακατωτά! Πάνω απ’ όλα όμως, οι χούλιγκανς ξέρουν ότι η Αστυνομία τους γνωρίζει! Οι οργανωμένοι οπαδοί ξέρουν πολύ καλά πως το πρόσωπό τους έχει μία θέση στην «βάση δεδομένων» (data base) της Αστυνομίας. Όταν οι Άγγλοι οπαδοί ταξιδεύουν στο εξωτερικό για αγώνες της εθνικής τους ομάδας, μαζί τους ταξιδεύουν και τα μέλη της Αστυνομίας που έχουν επιφορτιστεί με την παρακολούθηση των χούλιγκανς. Βρίσκονται συνεχώς μαζί τους. Πολύ συχνά μάλιστα, τους πλησιάζουν και τους υποδεικνύουν με διακριτικότητα ότι τους παρακολουθούν από κοντά.
Εμείς ζητιανεύουμε πληροφορίες από τον κόσμο...
Στην δική μας περίπτωση η Αστυνομία ζητιανεύει μία πληροφορία από τον κόσμο, την ίδια ώρα που η ίδια δεν κάνει όσα μπορεί για να μάθει και να καταγράψει τους χούλιγκανς της κάθε ομάδας. Και μπορεί εύκολα κάποιος να καταλήξει στο συμπέρασμα πως το έργο αυτό στην Κύπρο είναι σαφώς ευκολότερο λόγω μεγέθους της χώρας, λόγω πληθυσμού. Είναι κατά την άποψή μας, θέμα πρόθεσης. H καταγραφή των χούλιγκανς από την Αστυνομία είναι κάτι που μπορεί να γίνει αλλά δυστυχώς δεν γίνεται.
3) Δημιουργία γιορτινής ατμόσφαιρας στα γήπεδα
H παρακολούθηση ενός αγώνα σε κυπριακό γήπεδο θυμίζει περισσότερο... πόλεμο. Συρματοπλέγματα, αστυνομία, ασπίδες, γκλομπ, σωματικός έλεγχος. Οι αγώνες είναι σχεδόν όλοι βραδινοί και αυτό έχει τελικά μεγάλη σημασία. Στην Αγγλία τα περισσότερα παιχνίδια γίνονται με το φως του ήλιου, το ίδιο και στη Γερμανία. H ατμόσφαιρα στο γήπεδο είναι γιορτινή. O κόσμος διασκεδάζει τον αγώνα. Ευχαριστιέται την διαδικασία, του να πάει στο γήπεδο, να πιει την μπύρα του ή τον καφέ του, να δει ποδόσφαιρο και τέλος να επιστρέψει στο σπίτι του. Το ίδιο συμβαίνει και με το Tσάμπιονς Λιγκ. Επιβάλλεται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στον κόσμο η γιορτινή ατμόσφαιρα, της οποίας μέρος είναι και οι οπαδοί. Στα δε Μουντιάλ και Euro ο κόσμος λαμβάνει μέρος σε παιχνίδια πριν από την έναρξη των αγώνων. Σε κάθε αγώνα υπάρχει παρουσιαστής που παρουσιάζει στον κόσμο ένα ολιγόλεπτο σόου. Συζητά με φιλάθλους, κάνει πλάκα, αποφορτίζει την ατμόσφαιρα.
4) Εμπέδωση... δικαιοσύνης
Φυσικά, όλα τα πιο πάνω δεν μπορούν να λειτουργήσουν αν δεν υπάρχει δίκαιη διαιτησία ή έστω η εντύπωση ότι ο διαιτητής που σφυρά τα μεγάλα και μικρά παιχνίδια, μπαίνει μέσα και κάνει τη δουλειά του όσο καλύτερα μπορεί. H εξάλειψη της προκατάληψης για τη διαιτησία είναι βασικός πυλώνας για την καταπολέμηση της βίας. H εμπέδωση στους οπαδούς μιας ουσιαστικά αντικειμενικής διαιτησίας είναι ο μεσαίος κρίκος της αλυσίδας της καταπολέμησης της βίας των γηπέδων. Χωρίς αυτήν δεν μπορεί να υπάρξει αλυσίδα.
Ας διερωτηθούμε λοιπόν: ποιό από τα πιο πάνω κάνουμε στην Κύπρο; Από την αλυσίδα των τεσσάρων βασικών κρίκων της καταπολέμησης της βίας στους αγωνιστικούς χώρους, ποιοί βρίσκουν εφαρμογή στα κυπριακά γήπεδα;
Κανένας. Στέλνουμε τον κόσμο στο γήπεδο με την προδιάθεση ότι πάει σε μάχη. H Αστυνομία μιλάει για «δρακόντεια μέτρα», απειλεί με διακοπή αγώνων, διακόπτει αγώνες με ψύλλου πήδημα. Τα σωματεία προδιαθέτουν για «σφαγή» από τη διαιτησία. Κάποιοι διαιτητές δεν έχουν πείσει ακόμα ότι είναι ακριβοδίκαιοι, ακόμα και αν στην πραγματικότητα είναι.
Ελάχιστοι χούλιγκανς έχουν συλληφθεί. Ακόμα πιο λίγοι έχουν κατηγορηθεί. Και ακόμα λιγότερων τα ονόματα έχουν δημοσιοποιηθεί σε μία προσπάθεια να προλάβουμε τους επόμενους.
Τί περιμένουμε λοιπόν; Ποιο ακριβώς μαγικό χέρι θα μας βοηθήσει; Μήπως τελικά η ανωμαλία που παρατηρείται στα κυπριακά γήπεδα εξυπηρετεί κάποιους; Μήπως αυτοί οι κάποιοι είναι αυτοί που θα έπρεπε να νοιάζονται για την πάταξη της βίας στους αγωνιστικούς χώρους; Μήπως η απουσία οργανωμένης πολιτικής από την Αστυνομία δεν είναι τυχαία; Μήπως οι χούλιγκανς που κυκλοφορούν ελεύθεροι έχουν πολιτικές ή άλλες πλάτες;
Σε κάθε περίπτωση, το φαινόμενο δεν είναι ανίκητο. Είναι αποτέλεσμα μιας κάκιστης, σε σημείο παρεξήγησης, πολιτικής του κράτους και της Αστυνομίας.
του Βόρι Καραγιάννη, Αθλητικού συντάκτη