στο Λάκη Χριστοδούλου
Ο Χρίστος Στυλιανίδης, βουλευτής Λευκωσίας του Δημοκρατικού Συναγερμού, συναντήθηκε μαζί μας και ευχόμενος καλή αρχή στη προσπάθεια μας απάντησε στις ερωτήσεις του «Ρεύματος», σε σχέση με τις απευθείας συνομιλίες, τη στάση της αντιπολίτευσης, το ρόλο του Ταλάτ και της Άγκυρας και την προοπτική εμπλοκής της Ε.Ε. στη νέα αυτή προσπάθεια.
Τα πλαίσια του νέου γύρου απευθείας διαπραγματεύσεων έχουν ήδη τεθεί. Ποιά είναι η δική σας πληροφόρηση - ενημέρωση από το προεδρικό, με δεδομένο ότι ο ΔΗΣΥ είχε έντονα επιπλήξει τον προηγούμενο πρόεδρο για έλλειψη ενημέρωσης του και πολύ περισσότερο για διάθεση συντονισμού των προσπαθειών κυβέρνησης – αντιπολίτευσης;
Αναμφίβολα αναμέναμε καλύτερη ενημέρωση και πιο εποικοδομητικό συντονισμό κυβέρνησης – αντιπολίτευσης. Η υπεύθυνη στάση που τηρούμε, δυστυχώς, ακόμη δεν έχει βρει το αντίκρισμα που αναμένουμε, όχι μόνο εμείς αλλά και η ίδια η κοινωνία. Εν πάση περιπτώσει, αυτό δε θα αλλάξει τη στάση μας. Η στάση μας βασίζεται αποκλειστικά και μόνο στην εξυπηρέτηση του συμφέροντος του τόπου. Δεν έχει σχέση με κριτήρια κομματικά ούτε εξισώνεται με θετικό ή αρνητικό πολιτικό κόστος.
Για να γίνω πιο συγκεκριμένος:
1.Είναι γνωστή η ικανότητα παρέμβασής μας, ως παράταξης, στον ευρωπαϊκό χώρο, ειδικά μέσω του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. Πότε επιτέλους θα ανατεθεί ένας ρόλος «πρεσβευτή – απεσταλμένου του Προέδρου» στον Πρόεδρο ή άλλα στελέχη του κόμματος ώστε να κρατούν σε εγρήγορση ευρωπαίους ηγέτες σε σχέση με το Κυπριακό;
2.Η αποτελεσματικότητα του συντονισμού, ειδικά στη διαπραγμάτευση, βασίζεται στην άμεση επικοινωνία της διαπραγματευτικής ομάδας με ομάδες ειδικών συνταγματολόγων και άλλων. Η αξιοποίηση γνωστών προσωπικοτήτων που διαπραγματεύθηκαν το κυπριακό μέχρι τώρα με τον άλφα ή βήτα τρόπο, είναι περισσότερο από αναγκαία, η εμπειρία τους είναι χρήσιμη όσο ποτέ. Αυτό που περιέγραψα πιο πάνω δεν είναι αυτό που συμβαίνει, δυστυχώς. Δεν αμφισβητώ σε καμία περίπτωση τις ικανότητες ατόμων της διαπραγματευτικής ομάδος. Απλώς, τονίζω την ανάγκη ευρύτερου συντονισμού και καλύτερης προετοιμασίας.
Η απουσία σε επίπεδο συμβούλων ειδικών από τον ελλαδικό χώρο, υπό την κάλυψη του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών, είναι σημείο που πρέπει να προβληματίσει.
Αυτά απλώς ενδεικτικά. Ελπίζουμε στη βελτίωση της κατάστασης γιατί το βάρος της διαπραγμάτευσης στο Κυπριακό δεν μπορεί να το σηκώσει κανένας μόνος του.
Ποιος πραγματικά είναι ο ρόλος του Ταλάτ ως ουσιαστικού διαπραγματευτή σε σχέση με το ρόλο της Άγκυρας; Πιστεύετε ότι πέρα από τις διακηρύξεις υπάρχει και η δυνατότητα για ουσιαστική διαπραγμάτευση των ακανθωδών πτυχών του Κυπριακού;
Η συζήτηση που έχει σχέση με το ρόλο του Ταλάτ και το ρόλο της Άγκυρας στη διαπραγμάτευση του Κυπριακού μερικές φορές προσλαμβάνει διαστάσεις εποικοδομητικής ανάλυσης των πραγμάτων αλλά τις πλείστες φορές, δυστυχώς, διεξάγεται με πονηρές προθέσεις και διαθέσεις σκοπίμως καλυπτόμενες. Αναμφίβολα η Άγκυρα έχει το βασικότερο ρόλο στη διαπραγμάτευση και ακόμη πολύ περισσότερο στην τελική απόφαση.
Ταυτόχρονα, ο κ. Ταλάτ είναι ο διαπραγματευτής στο διαπραγματευτικό τραπέζι. Το ρόλο του κ.Ταλάτ και τις, έστω, περιορισμένες του «εξουσίες» μπορούμε να τις αξιολογήσουμε μόνο εάν συγκρίνουμε τη σημερινή στάση Ταλάτ με την γνωστή στάση Ντενκτάς στη διαπραγμάτευση, ή ακόμα και το ενδεχόμενο διαπραγματευτής να ήταν, παραδείγματος χάριν, ο Ερτουρούρογλου. Αυτά, για ένα θέμα πολυσυζητημένο και με αυτονόητη τη θέση που βρίσκονται τα κλειδιά και που … οι κλειδαριές...
Δεν αποτελεί ένδειξη διαφαινόμενης αδιαλλαξίας εκ μέρους των Τ/Κ το μη άνοιγμα μέχρι τώρα του οδοφράγματος του Λιμνίτη, παρά τα όσα προηγήθηκαν ως βήματα καλής θέλησης από τη πλευρά μας;
Είναι όντως ένδειξη αδιαλλαξίας. Ωστόσο όλα θα κριθούν στο διαπραγματευτικό τραπέζι. Στις ουσιώδεις πτυχές του Κυπριακού.
Για να είμαστε ειλικρινείς η βασική διαπραγμάτευση θα γίνει στο τελικό «trade off” (πάρε – δώσε). Το Κυπριακό δεν είναι θέμα των τελευταίων χρόνων. Το παραχθέν έργο ήδη βαρυφορτώνει τη διαπραγμάτευση. Το καίριο παραμένει και είναι η διαπραγμάτευση να μπει στα ουσιώδη με απόλυτη επίγνωση ότι ο χρόνος λειτουργεί εις βάρος των συμφερόντων της Κύπρου και του Ελληνισμού της Κύπρου.
Σε αυτή τη νέα προσπάθεια, ποιο ρόλο μπορεί πραγματικά να παίξει η Ε.Ε.; Πιστεύετε κατ’ αρχήν ότι θέλει να εμπλακεί ενεργά η Ε.Ε.; Και ακολούθως μπορεί η Ε.Ε. να επηρεάσει θετικά τις εξελίξεις, ασκώντας πίεση στην Άγκυρα;
Εδώ νομίζω έγκειται και η ενδεχομένως βασική μας διαφωνία με τη διαπραγματευτική τακτική Χριστόφια. Εμείς δεν πιστεύουμε ότι η εμπλοκή της Ε.Ε. στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης θα πρέπει να περιοριστεί αποκλειστικά και μόνο στα λεγόμενα «ευρωπαϊκά» θέματα. Θεωρούμε ότι η παρουσία ακόμη και σε τεχνοκρατικό επίπεδο της Ε.Ε. θα πρέπει να περιλαμβάνει τα πλείστα θέματα της διαπραγμάτευσης. Η Κύπρος είναι ευρωπαϊκό κράτος με συγκεκριμένους ευρωπαϊκούς κανόνες λειτουργίας σε όλα τα επίπεδα. Δεν μπορεί να συζητάμε για τη διαχείριση των λιμανιών που έχουν σχέση, παραδείγματος χάριν, με τον έλεγχο των ευρωπαϊκών συνόρων και να υποτιμούμε ή να αγνοούμε τη Συνθήκη του Schengen ή το ρόλο του Frontex. Ακόμη και τα λεγόμενα θέματα που ανήκουν αποκλειστικά στην αρμοδιότητα του κράτους – μέλους επηρεάζονται δραστικά, εμμέσως πλην σαφώς, από την όλη ευρωπαϊκή φιλοσοφία. Συμπερασματικά, εμείς πιστεύουμε ότι πρέπει να βρεθούν οι τρόποι για καθημερινή, ουσιαστική παρουσία της Ε.Ε. στη διαπραγμάτευση το λιγότερο σε τεχνοκρατικό επίπεδο. Κάποια στιγμή θα είναι αναγκαία και η παρουσία της Ευρώπης σε πιο ψηλό πολιτικό επίπεδο.
Είναι στόχος εφικτός για την ελληνοκυπριακή πλευρά φτάνει να επιδιωχθεί με σωστό, τακτικό βηματισμό. Οι ανοησίες και οι συνωμοσιολογίες για το ρόλο των ξένων, ειδικά των ευρωπαίων θέλω να ελπίζω ότι έχουν παρέλθει όπως παρήλθε και η πενταετία της «περιρρέουσας ατμόσφαιρας» του Τάσσου Παπαδόπουλου.