Ο Δρ. Κύπρος Χρυσοστομίδης, έχει υπηρετήσει τα κοινά μέσα από διάφορα πολιτειακά αξιώματα, αρχικά ως Κυβερνητικός Εκπρόσωπος τη διετία 2003-5, ακολούθως ως βουλευτής Λευκωσίας και σήμερα ως Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης. Ο πρόεδρος της Έπαλξης Ανασυγκρότησης του Κέντρου μιλά στο «Ρεύμα» σε σχέση με τις τρέχουσες εξελίξεις στο Κυπριακό.
Το σύνολο σχεδόν του πολιτικού κόσμου της Κύπρου διακηρύττει ότι στηρίζει τον Πρόεδρο στη διαδικασία των απευθείας συνομιλιών. Εντούτοις, παρακολουθούμε καθημερινά να παρουσιάζεται από κάποιους ο πρόεδρος Χριστόφιας, ως έτοιμος να δεχτεί νέες υποχωρήσεις προκειμένου να μην οδηγηθεί και αυτή η νέα προσπάθεια σε αδιέξοδο. Υποχωρήσεις που, όπως υποστηρίζουν, θα παραμείνουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων (όπως συνέβη και με προηγούμενες διαδικασίες συνομιλιών) μετά από μία πιθανή νέα αποτυχία. Ως εναλλακτική λύση προκρίνεται, και από πολιτικούς των κομμάτων της συγκυβέρνησης, ένας επανακαθορισμός των δικών μας κόκκινων γραμμών μέσα από το Εθνικό Συμβούλιο. Εσείς πως τοποθετήστε;
Το σκηνικό όπως το περιγράφετε, εμείς το είχαμε προβλέψει έγκαιρα, πολύ πιο πριν αρχίσει η νέα διαδικασία για το Κυπριακό. Μάλιστα είχαμε προειδοποιήσει πως τα φαινόμενα εσωτερικής διαπραγμάτευσης στην Ελληνοκυπριακή πλευρά θα έπρεπε να αποφευχθούν. Δυστυχώς κάτι τέτοιο δεν έγινε. με αποτέλεσμα σε αρκετές περιπτώσεις το τελευταίο διάστημα να σημειώνονται εντάσεις και αντιπαραθέσεις με επίκεντρο τη νέα προσπάθεια για το Κυπριακό. Κάποιοι έσπευσαν να προεξοφλήσουν τη διαδικασία, άλλοι έτρεξαν να αποδώσουν και ευθύνες. Έφθασαν ακόμη στο σημείο να υποβάλλουν από αέρος προτάσεις σε ότι αφορά την ουσία του προβλήματος. Είναι άδικο και εθνικά απαράδεκτο να κατηγορείται ο εκλελεγμένος πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας ότι είναι έτοιμος να κάνει υποχωρήσεις. Κάτι τέτοιο δεν επιβεβαιώνεται ούτε από τις θέσεις που κατέθεσε στο τραπέζι των συνομιλιών, ούτε από την πολιτική του ιστορία.
Αυτά τα φαινόμενα πρέπει όλοι να αντιληφθούν ότι αποδυναμώνουν τη διαπραγματευτική ικανότητα του Προέδρου της Δημοκρατίας και δίνουν αφορμές στην Τουρκική πλευρά. Θέλω ακόμη μια φορά να επαναλάβω ότι όλοι έχουμε εθνική υποχρέωση να πλαισιώσουμε τον πρόεδρο Χριστόφια και αρχηγό της ελληνοκυπριακής κοινότητας και να δώσουμε μαζί τη μάχη της λύσης και της ανατροπής των κατοχικών δεδομένων για το καλό όλων των Κυπρίων. Πρέπει να προχωρήσουμε με σοφά και προσεκτικά βήματα, ώστε να μην καταλήξει και αυτή η πρωτοβουλία σε αποτυχία. Ξεκινούμε με νέες προοπτικές, με αλλαγμένο το κλίμα διεθνώς και φαίνεται ότι οι θέσεις μας είναι τώρα περισσότερο κατανοητές, καθώς και οι αρχές πάνω στις οποίες πρέπει να διασφαλιστεί η επανένωση και ο τερματισμός της κατοχής.
Σε αυτό τον αγώνα δεν χωρούν μικροπολιτικές και κομματικά συμφέροντα. Είναι ένα αγώνας, μια μάχη για την ίδια μας την πατρίδα. Για το μέλλον το δικό μας, και το μέλλον των γενεών που θα ακολουθήσουν.
Όσον αφορά τις κόκκινες γραμμές της Ελληνοκυπριακής πλευράς, αυτές νομίζω είναι ξεκάθαρες. Όσοι δεν τις αντιλαμβάνονται έχουν, κατά την άποψή μου, άλλα κίνητρα. H Ελληνοκυπριακή πλευρά προσήλθε στο τραπέζι των απευθείας συνομιλιών με καθαρές θέσεις αρχών όσον αφορά την διαδικασία και κυρίως την ουσία της επιδιωκόμενης λύσης. Ο πρόεδρος Χριστόφιας ξεκαθάρισε από την αρχή ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα, επιδιαιτησίες και επίσης ότι στόχος είναι ένα συμφωνημένο σχέδιο λύσης που να τεθεί σε δημοψήφισμα στις δύο κοινότητες. Με δεδομένες αυτές τις θέσεις ξεκινήσαμε την προσπάθειά μας και αναμένουμε αλλαγή στάσης της Τουρκίας και φυσικά θέσεις που, έστω μη ιδανικές, να μπορούν άνετα να γίνουν αποδεκτές και από τις δύο πλευρές.
Πιστεύετε ότι σήμερα η ισορροπία δυνάμεων στη Τουρκική πολιτική σκηνή, είναι τέτοια που να μας επιτρέπει να μιλούμε για διαμόρφωση ευνοϊκών συνθηκών για αποδοχή ή στήριξη του αποτελέσματος των απευθείας διαπραγματεύσεων Χριστόφια – Ταλάτ από την Άγκυρα;
Η Τουρκία πέρασε πρόσφατα μια πολύ σοβαρή κρίση η οποία ανέδειξε τους συσχετισμούς δυνάμεων στη χώρα και τις εύπλαστες ισορροπίες. Μια τέτοια κατάσταση, έστω και αν τώρα επικρατεί ηρεμία, δεν επιτρέπει αλλαγές στην εξωτερική πολιτική της Άγκυρας και ιδιαίτερα σε εθνικά θέματα, όπως το Κυπριακό. Υπό τα σημερινά δεδομένα, δεν πιστεύω ότι η κυβέρνηση Ερντογάν είναι πρόθυμη να κάνει κινήσεις οι οποίες ενδεχομένως να ερμηνευθούν από την τουρκική κοινή γνώμη ως υποχώρηση από πάγιες θέσεις. Δεν νομίζω να περιμένει κάποιος ότι η Τουρκία, χωρίς την άσκηση πιέσεων και τη διαμόρφωση του απαραίτητου κλίματος, να προχωρήσει στην αναθεώρηση της σκληρής στάσης που διατηρεί στο Κυπριακό.
Μέχρις στιγμής η Τουρκία, όπως προκύπτει και από τις δημόσιες τοποθετήσεις, επιμένει στη λύση δύο κρατών στην Κύπρο και την επαναφορά του σχεδίου Ανάν. Δεν συζητά για απόσυρση των κατοχικών στρατευμάτων και τερματισμό των εγγυήσεων στο νησί.
Με αυτά τα δεδομένα, η κυπριακή κυβέρνηση στράφηκε προς το διεθνή παράγοντα, επιδιώκοντας να ασκηθούν οι ανάλογες πιέσεις προς την Άγκυρα για να αλλάξει τις ακραίες της προσεγγίσεις στο Κυπριακό.
Το κλειδί της λύσης βρίσκεται στην Άγκυρα κα τα στρατηγικά της συμφέροντα, και είμαστε αναγκασμένοι να καταστρώσουμε τους σχεδιασμούς μας στη βάση αυτής της πραγματικότητας.
Εκτιμάτε ότι η Ε.Ε. μπορεί να αποδεχτεί οποιεσδήποτε μόνιμες παρεκκλίσεις από το κοινοτικό κεκτημένο ακόμα και αν ναι αυτές συμφωνηθούν από τα εμπλεκόμενα μέρη, στα πλαίσια λύσης του Κυπριακού στη βάση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας;
Η Κύπρος είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι Βρυξέλλες σε αυτή τη διαδικασία έχουν ένα σημαντικό ρόλο να διαδραματίσουν. Σας παραπέμπω στην πρόσφατη συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας με τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής José Manuel Barrosoο, όπου ακριβώς συζητήθηκε αυτό το θέμα . Υπενθυμίζω ότι αποφασίστηκε όταν οι συζητήσεις φθάσουν σε ζητήματα που αφορούν την Ε.Ε., θα κληθούν εμπειρογνώμονες από τις Βρυξέλλες για να στηρίξουν τις συνομιλίες.
Νομίζω είναι άκαιρο να συζητάμε για μόνιμες παρεκκλίσεις αυτή περίοδο. Κατ΄ αρχήν θα πρέπει να πείσουμε την τουρκική πλευρά για τον σημαντικό ρόλο της Ε.Ε. στην διαδικασία και να αναδείξουμε τις προοπτικές της εμπλοκής της Ε.Ε. στην διαδικασία την κατάλληλη στιγμή.
Παράλληλα η Ε.Ε. έχει και ένα άλλο ρόλο να διαδραματίσει στο Κυπριακό. Οι Βρυξέλλες, στο πλαίσιο του μεγάλου ενδιαφέροντος που επέδειξαν για τη νέα προσπάθεια, θα πρέπει να στραφούν προς την Άγκυρα κα να ζητήσουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις σε ό,τι αφορά τη στάση της στο Κυπριακό, αν πράγματι επιθυμεί να παραμείνει ανοικτή η προοπτική για ένταξή της στην ΕΕ. Χρειάζεται επίμονη προσπάθεια στις επαφές μας με τους Ευρωπαίους εταίρους μας, ώστε η Τουρκία να τεθεί ενώπιον των ευθυνών της και να αντιληφθεί πως η ενταξιακή της πορεία, ή έστω η πορεία της για προνομιακή σχέση, περνά μέσα από την Κύπρο.